درسنامه آموزشی هدیههای آسمانی کلاس ششم
درس 12: دانش آموز نمونه
معلّم بچّهها را به پنج گروه تقسیم کرد و روی تابلوی کلاس نوشت: «ویژگیهای یک دانش آموز نمونه».
- این، موضوع بحث گروهی ماست. 15 دقیقه فرصت دارید. با یکدیگر همفکری کنید و بعد نمایندهی هر گروه، نظر گروه را برای دیگران بگوید.
ذهنها به کار افتاد، اندیشهها گُل کرد و هیجان و همهمه، کلاس را پر کرد. خانم معلّم روی صندلی نشست و غرق تماشای پژوهشگران کوچک شد.
وقت به پایان رسید. معلّم گفت: «ابتدا نمایندهی هر گروه صحبت کند. بقیه با دقّت گوش کنید و در پایانِ حرفهای او اگر اشکالی به ذهنتان رسید، بیان کنید».
مریم به نمایندگی از گروه اوّل از جا برخاست و گفت:
«دانش آموز نمونه کسی است که برنامهریزی میکند و از فرصتهایش بیشترین استفاده را میبرد. وقت خود را تلف نمیکند و به جای تماشای تلویزیون درس میخواند؛ حتّی هنگام زنگ تفریح هم مشغول کتاب خواندن است».
هُدیٰ بلند شد و گفت: «تلویزیون مگر بد است؟ زنگ تفریح هم از اسمش معلوم است که برای تفریح است نه برای درس. به نظر من کسی که تلویزیون نگاه نمیکند و در زنگ تفریح درس میخواند، نمونه نیست!»
برایم بگو (صفحهٔ 73 کتاب درسی)
آیا شما با نظر هُدیٰ موافقید؟
تا حدی، بله. هُدیٰ نکتهی مهمی را یادآوری کرد:
تفریح هم بخشی از زندگی و رشد متعادل دانشآموز است.
اگر کسی در تمام زنگهای تفریح فقط درس بخواند و هیچ استراحت یا تعامل اجتماعی نداشته باشد، ممکن است دچار خستگی ذهنی یا تنهایی شود.
اما از طرف دیگر، استفاده درست از زمان هم مهم است؛ یعنی اگر دانشآموزی گاهی در زنگ تفریح کتاب میخواند چون علاقه دارد یا وقت کم دارد، این هم ارزشمند است.
پس بهترین حالت این است که بین درس و تفریح تعادل برقرار کنیم.
یک دانشآموز نمونه نه فقط زیاد درس میخواند، بلکه بلد است چه زمانی استراحت کند و چه زمانی تمرکز کند.
در این هنگام خانم معلم گفت:
بنابراین دانش آموز نمونه کسی است که برنامهریزی میکند و از فرصتهایش خیلی خوب استفاده میکند.
دانشآموز نمونه هر کاری را در زمان خودش انجام میدهد. با شنیدن صدای اذان، نمازش را میخواند؛ وقت درس، درس میخواند و وقت بازی، بازی میکند. برای سرگرمی، تلویزیون تماشا میکند؛ امّا به اندازه! نه اینکه بیشتر وقتش را با تلویزیون بگذراند».
لیلا، نمایندهی گروه دوم بود. ایستاد و گفت:
«دانشآموز نمونه کسی است که منظّم باشد. هنگامی که با هم کلاسیهایش قرار میگذارد، بدقولی نمیکند. به موقع به مدرسه میرود و پیش از معلّم وارد کلاس میشود. وقتی مدرسه تعطیل شد، به موقع به خانه برمیگردد».
ریحانه گفت: «تمام این چیزهایی که شما گفتید، بیشتر دربارهی نظم در مدرسه بود؛ در صورتی که دانشآموز نمونه در کارهای دیگرش هم باید نظم داشته باشد؛ نظم در خوابیدن و بیدار شدن، غذا خوردن، ورزش و کارهای دیگر»
نوبت گروه سوم بود. پروانه بلند شد و گفت:
«دانشآموز نمونه کسی است که با ادب است و به همه احترام میگذارد؛ پدر و مادر، همسایهها و بزرگترها».
هاجر رو به پروانه کرد و گفت: «به دوستان و همکلاسیهایش چی؟»
بچّههای کلاس خندیدند. پروانه دوباره از سر جایش بلند شد و گفت:«به دوستان و همکلاسیهایش هم احترام میگذارد».
زینب، نمایندهی گروه چهارم ایستاد و گفت:
«دانشآموز نمونه کسی است که خجالتی نیست. بدون ترس و نگرانی، هر سؤالی دارد، با معلّم در میان میگذارد. حواسش را خوب جمع میکند تا درس را بفهمد و اگر نکتهای را نفهمید، به معلّم میگوید تا برایش توضیح دهد. مهربان و دلسوز است و در درسها به دوستانش کمک میکند. از وسایل خود به خوبی استفاده میکند و آنها را بدون جهت دور نمیریزد.
او همچنین خدا را ناظر به اعمال خود میداند، حقّ دیگران را رعایت و از کارهایی مثل تقلّب خودداری میکند؛ زیرا میداند تقلّب باعث میشود حقّ دانشآموزانی که زحمت کشیدهاند، پایمال شود».
تنها یک گروه دیگر باقی مانده بود.
مرضیه، نمایندهی گروه پنجم از جایش برخاست و گفت: «ما همهی حرفمان را در یک جمله خلاصه کردهایم:
دانشآموز نمونه کسی است که همیشه و همه جا و در همهی کارها بهترین است».
خانم معلم رو به بچهها کرد و گفت:
«البتّه شاید ما نتوانیم کسی را پیدا بکنیم که همیشه و در تمام کارهایش نمونه باشد. مهم این است که ما باید تلاش کنیم هر کاری را درست و دقیق انجام دهیم و تا اندازهای که میتوانیم، در هر کاری نمونه باشیم».
کامل کنید (صفحهٔ 76 کتاب درسی)
شما هم با توجّه به شکل زیر، ویژگیهای دیگر یک دانش آموز نمونه را در گروههای خود فهرست، و در کلاس بیان کنید.

بررسی کنید (صفحهٔ 77 کتاب درسی)
هر یک از مطالب زیر به کدامیک از ویژگیهای یک دانش آموز نمونه ارتباط دارد؟
اَلعِلمُ خَزائنُ و مِفتاحُها السُّؤال (رسول خدا (ص))
پرسش، کلید گنجینهی دانش است.
به پرسشگر و پژوهشگر بودن یک دانش آموز نمونه.
حقّ کسی که به تو علم میآموزد، این است که احترامش را نگهداری، در حضور او با دیگران سخن نگویی و به سخنانش گوش فرا دهی. امام سجّاد (ع)
باادب بودن و متواضع بودن یک دانشآموز نمونه.
امیدوارم خداوند به شما عزیزان که کودکانی با محبّت هستید، توفیق در تحصیل علم و اخلاق مرحمت فرماید. امام خمینی (رحمة الله علیه)
مهربان و با محبت بودن یک دانشآموزنمونه.
ایستگاه فکر (صفحهٔ 78 کتاب درسی)
شعر زیر را بخوانید.
سعدیا دی رفت، فردا همچنان موجود نیست
در میان این و آن فرصت شمار امروز را
این شعر با کدام یک از ویژگیهای دانش آموز نمونه ارتباط دارد؟
وقت شناس بودن و استفادهی درست از فرصتها
حالا با مشورت دوستانتان، جاهای خالی را کامل کنید.
| نتیجهی استفاده درست از فرصتها | نتیجه استفادهی نادرست از فرصتها |
| 1- موفقیت در درسها 2- کسب رضایت اطرافیان 3- موفقیت در کارها |
1- عدم موفقیت در درسها 2- نارضایتی اطرافیان 3- موفق نبودن در کارها |
گفتوگو کنید (صفحهٔ 79 کتاب درسی)
- یک دانشآموز نمونه چه فعالیتهای مفیدی میتواند در فضای مجازی داشته باشد؟
- جستوجو و مطالعهی مطالب علمی و درسی
- استفاده از اپلیکیشنها و سایتهای آموزشی (مانند کلاس آنلاین، آزمونساز و ویدیوهای درسی)
- تماشای فیلمهای مستند و مفید
- ارتباط محترمانه با معلمان و همکلاسیها برای پرسیدن سوال یا انجام کار گروهی
- تمرین زبانهای خارجی یا مهارتهای جدید مانند برنامهنویسی یا نقاشی دیجیتال
- چه مقدار از زمان حضور شما در فضای مجازی مفید نبوده است؟
این مقدار برای هر کسی متفاوت است، اما خیلیها اگر فکر کنند، میبینند بیش از نیمی از زمان خود را صرف کارهای بیفایده مثل وبگردی، چرخیدن در شبکههای اجتماعی بدون هدف، یا دیدن ویدیوهای سرگرمی کردهاند.
فعالیتهای بهتری به جای حضور طولانیمدت در فضای مجازی پیشنهاد کنید.
- مطالعه کتابهای غیر درسی (رمان، علمی، دینی و...)
- ورزش کردن، حتی در خانه
- بازیهای گروهی یا فکری با خانواده
- یادگیری یک مهارت هنری (نقاشی، ساز، خوشنویسی...)
- کمک در کارهای خانه و تقویت روابط خانوادگی
- نوشتن خاطرات یا داستاننویسی